|

Eşme ilçesi ve civarı uzun
yıllardan beri Türkmen oymaklarının yurdu olmuş konar-göçer /
19. yüzyılın ikinci yarısına kadar Eşme, “Beş-Kaza” adı
ile anılan nahiyelerden birisidir. Bu nahiyeler, Selendi, Sirge, İnay, Güre ve
Takmak’tır. Bu nahiyelerde, o zamanın hükümet teşkilatına göre: Müdür
(Müdürağa), Tapu Memuru ve Askerlik Şube Başkanı bulunuyordu. Denizli
Mutasarrıflık olduğu zaman, Takamak kaza merkezi olmuş; Selendi, Güre, İnay ve
Sirge nahiyeleri yeni kazaya bağlanarak Eşme adını almıştır (1867).
1898 yılında Elvanlar’dan demiryolu geçince,
Elvanlar-Takmak şosesi (yolu) yapılmaya başlanmış ve 1900 yılının sonlarına
doğru tamamlanmıştır.
Demiryolunun Elvanlar’dan geçmesi ile ilçe
merkezinin buraya nakli düşünülmüştür. Hatta hükümet memurlarının, bir iki ay
Elvanlar’da oturdukları söylenmektedir. Fakat Takmaklılar, buna muhalefet
etmişler ve kaza merkezini, 70 yıl daha Takmak’ta tutmayı başarmışlardır.
Ancak; bu müddet içinde, Takmak’ta sanat ve ticaret bakımından herhang, bir
gelişme görülmemiştir .
1920 yılında Yunan işgaline uğrayan Takmak’ın, İstiklâl
Savaşı’nın zaferle sona ermesi üzerine, işgalci Yunanlılar tarafından,
kışlaları ve hükümet konağı yakılmış; böylece ilçe merkezi, bir harabeye
dönmüştür. 3 Eylül 1922’de kahraman ordumuzun Takmak’a girmesi ile Eşme de
düşman işgalinden kurtulmuştur. Yunanlıların yakıp yıkması ile harabeye dönen
Takmak kasabasının imarının güçlüğü yüzünden, Manisa İl Genel Meclisi kararı
ile ilçe merkezi, Afyon-İzmir demiryolu üzerinde Elvanlar istasyonu yanındaki
araziye taşınmıştır. Bu yeni ilçe merkezi, kısa sürede gelişmiş; bugün Uşak
İli’nin en büyük ve mamur bir ilçesi haline gelmiştir.
Eşme İlçesi, 1953 yılına kadar Manisa İli’ne bağlı iken,
aynı yıl il olan Uşak’a (Uşak Kütahya’nın ilçesi idi) verilmiştir.
ugün Eşme'nin bir köyü olan Takmak,
19. Yüzyılın ikinci yarısında, Denizli Mutasarrıflık olduğunda kaza merkezi
olmuştur. 1898 yılında İzmir-Afyon demiryolu açılıp, tren Elvanlar
mahallemizden geçmeye başlamıştır. Takmak Kaymakamı Vakkas Ferit Savaş, sosyal
ve ekonomik yapının daha iyi gelişeceğini düşündüğü Eşme'ye, kazanın taşınması
için uğraştı. 26 Mart 1934 Pazar günü Hükümet Konağındaki evraklar ve eşyalar
kağnılarla Elvanlar'a taşındı. 1953 yılma kadar Manisa'nın bir ilçesi olan
Eşme, 1953 yılında Uşak'a bağlandı.
|